2026 ÖABT Özel Eğitim

ÖZEL EĞİTİMDE DEĞERLENDİRME VE TANILAMA SÜREÇLERİ: DOĞRU TEŞHİSTEN ETKİLİ EĞİTİME

Özel eğitimde değerlendirme, sadece bir çocuğa "tanı koymak" değil; onun güçlü ve zayıf yönlerini keşfetmek, ihtiyaçlarını belirlemek ve gelişimini sürekli izlemektir. Yanlış bir değerlendirme, öğrencinin yanlış yerleştirilmesine ve yıllar sürecek bir eğitim kaybına neden olabilir. Atp Özel Eğitim olarak biz, değerlendirmeyi eğitimin "pusulası" olarak görüyoruz. ÖABT sınavında %6 ağırlığa sahip olan bu konu, yasal süreçler ve test teknikleri açısından adaylar için belirleyici bir başlıktır.

Değerlendirmenin Temel Amaçları ve Aşamaları

Özel eğitimde değerlendirme süreci doğrusal bir hat üzerinde beş ana aşamada gerçekleşir. Her aşama, Atp Özel Eğitim uzmanları tarafından titizlikle takip edilir:

1. Tarama (Screening): Gelişimsel risk taşıyan çocukların hızlıca belirlenmesi.

2. Tanılama (Identification): Yetersizliğin türünün ve derecesinin tıbbi ve eğitsel olarak belirlenmesi.

3. Yerleştirme (Placement): Çocuğun En Az Kısıtlayıcı Eğitim Ortamına (EKEO) yönlendirilmesi.

4. Program Planlama: BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) hedeflerinin seçilmesi.

5. Gelişimi İzleme: Uygulanan programın etkililiğinin periyodik olarak kontrol edilmesi.

Tıbbi ve Eğitsel Tanılama Arasındaki Farklar

ÖABT adaylarının en çok dikkat etmesi gereken ayrım budur.

• Tıbbi Tanılama: Hastanelerde hekimler tarafından yapılır. Fokus noktası, yetersizliğin biyolojik nedenleri ve tedavi yollarıdır (Örn: Otizm tanısı, işitme kaybı derecesi).

• Eğitsel Tanılama: RAM (Rehberlik ve Araştırma Merkezleri) tarafından yapılır. Fokus noktası, bireyin eğitimsel ihtiyaçları, öğrenme hızı ve gereken destek hizmetlerdir. Atp Özel Eğitim, eğitsel tanılama verilerini pedagojik birer yol haritasına dönüştürür.

Değerlendirme Yaklaşımları ve Kullanılan Araçlar

Modern özel eğitimde tek bir test sonucuyla karar verilmez. "Çoklu Değerlendirme" yaklaşımı esastır:

1. Standartlaştırılmış (Norm Dayanaklı) Testler

Bireyin performansını kendi yaş grubuyla kıyaslayan testlerdir.

• Zekâ Testleri: WISC-R, WISC-IV, ASİS, Stanford-Binet.

• Gelişim Ölçekleri: Denver II, AGTE (Ankara Gelişim Tarama Envanteri). Atp Özel Eğitim Notu: Bu testler sadece "potansiyeli" gösterir; öğrencinin günlük yaşamdaki başarısını tek başına yansıtmaz.

2. Ölçüt Dayanaklı Değerlendirme

Bireyin performansını bir gruba göre değil, önceden belirlenmiş bir "ölçüte" (beceriye) göre değerlendirir. "Ahmet 10 sorudan 8'ini doğru yanıtlıyor mu?" sorusuna cevap arar. BEP hazırlarken en çok bu yöntem kullanılır.

3. Alternatif ve Otantik Değerlendirme

Çocuğun gerçek hayat ortamındaki becerilerini ölçer.

• Portfolyo Değerlendirme: Öğrencinin zaman içindeki gelişimini gösteren çalışmalarının toplanması.

• Doğal Gözlem: Çocuğun oyun bahçesinde veya yemekhanede sergilediği sosyal etkileşimin kaydedilmesi.

Tanılamadan Yerleştirmeye: En Az Kısıtlayıcı Eğitim Ortamı (EKEO)

Değerlendirme sonucunda öğrenci için en uygun eğitim ortamı seçilir. Atp Özel Eğitim olarak temel felsefemiz, öğrencinin toplumdan izole edilmeden, akranlarıyla en yüksek düzeyde etkileşim kurabileceği ortamda bulunmasıdır:

1. Tam Zamanlı Kaynaştırma: Genel eğitim sınıfında destek hizmetlerle eğitim.

2. Yarı Zamanlı Kaynaştırma: Bazı derslerde genel eğitim, bazı derslerde destek eğitim odası.

3. Özel Eğitim Sınıfları: Genel eğitim okulu bünyesinde özel sınıf.

4. Özel Eğitim Okulları: Sadece özel gereksinimli bireylerin bulunduğu kurumlar.

5. Evde veya Hastanede Eğitim: Sağlık durumu okula gitmeye engel olanlar için.

Değerlendirme Sürecinde Etik ve Yasal İlkeler

Bir öğretmen adayı için sınavda "Etik" soruları hayati önem taşır:

• Gizlilik: Değerlendirme sonuçları aile izni olmadan paylaşılamaz.

• Kültürel Uygunluk: Testler öğrencinin ana diline ve kültürel arka planına uygun olmalıdır.

• Bütüncül Bakış: Tek bir test puanı ile tanı konulamaz.

Atp Özel Eğitim’de Değerlendirme Teknolojileri

Kurumumuzda, öğrencinin tepki sürelerini, dikkat dağılımını ve öğrenme stilini ölçen bilgisayar destekli değerlendirme araçları (Eye-tracking, dijital performans ölçerler) kullanılmaktadır. Bu sayede, subjektif yorumların ötesinde, tamamen somut verilere dayalı bir eğitim planı oluşturuyoruz.

SEO ve Anahtar Kelime Stratejisi

• Odak Kelime: Özel Eğitimde Değerlendirme Yöntemleri

• LSI: Eğitsel tanılama nedir, RAM randevu süreci, zeka testleri türleri, BEP için performans belirleme, Atp Özel Eğitim tanılama merkezi, Denver gelişim testi.